Viện Dầu khí Việt Nam được thành lập vào ngày 22/5/1978 trên cơ sở Đoàn Nghiên cứu Địa chất Dầu khí Chuyên đề 36B thuộc Tổng cục Địa chất.

Trong hơn 45 năm phát triển, Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) đã không ngừng đồng hành cùng đất nước và ngành Dầu khí vượt qua muôn vàn thử thách sau chiến tranh, kiên trì theo đuổi sứ mệnh nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế sâu rộng. Từ những bước đi đầu tiên đầy gian khó, VPI đã vươn mình trở thành tổ chức khoa học – công nghệ hàng đầu trong lĩnh vực công nghiệp dầu khí Việt Nam, với năng lực nghiên cứu, phát triển và cung cấp dịch vụ kỹ thuật hiệu quả trên toàn bộ chuỗi giá trị công nghiệp – năng lượng, trong đó một số lĩnh vực đã tiệm cận trình độ khu vực. Cơ cấu tổ chức của Viện được xây dựng một cách linh hoạt và chuyên nghiệp, bao gồm hệ thống các trung tâm chuyên ngành, bộ phận chức năng và nhóm nghiên cứu – đổi mới sáng tạo, vận hành hiệu quả và đồng bộ. Với đội ngũ chuyên gia trình độ cao, tư duy tiên phong và tầm nhìn phát triển bền vững, Viện Dầu khí Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế là trung tâm khoa học – công nghệ uy tín của ngành dầu khí, đồng thời đóng vai trò tích cực trong tiến trình chuyển dịch năng lượng quốc gia.

Các kết quả nghiên cứu khoa học của Viện trong những năm qua đã góp phần tư vấn xây dựng chiến lược và quy hoạch phát triển của ngành, sáng tỏ cấu trúc địa chất, đánh giá tiềm năng dầu khí Việt Nam, nghiên cứu ứng dụng một số công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực thăm dò, khai thác, gia tăng thu hồi dầu, lựa chọn quy trình công nghệ lọc hóa dầu, chế biến khí, giải quyết nhiều vấn đề thuộc lĩnh vực an toàn và bảo vệ môi trường cũng như kinh tế và quản lý dầu khí…

Giai đoạn sắp tới là giai đoạn Tập đoàn Công Nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam phấn đấu nâng cao chất lượng tăng trưởng, tăng tốc phát triển các lĩnh vực cốt lõi với hàng loạt giải pháp về khoa học – công nghệ, con người và quản lý. Để triển khai các giải pháp đột phá về con người, Viện phấn đấu xây dựng một tổ chức học tập, lấy con người làm trung tâm, coi đó là vốn quý nhất để đầu tư, phát triển, trên cơ sở bảo đảm ba giá trị cốt lõi “Đạo đức – Chuyên nghiệp – Trí tuệ”, là nguồn chất xám cho mọi hoạt động sản xuất kinh doanh cốt lõi của ngành.

Với vai trò là đơn vị đi đầu thực hiện đồng bộ các giải pháp đột phá về khoa học – công nghệ, Viện Dầu khí Việt Nam sẽ đẩy mạnh các hoạt động nghiên cứu và phát triển; ứng dụng, đổi mới và chuyển giao công nghệ; đẩy mạnh hợp tác quốc tế; tăng cường liên kết khoa học-đào tạo-sản xuất, tạo nên bước chuyển biến mạnh mẽ trong chất lượng nghiên cứu, trở thành nền tảng, động lực cho sự phát triển bền vững của ngành.

Phát triển Viện Dầu khí Việt Nam thành đơn vị nghiên cứu khoa học hoàn chỉnh, đồng bộ, hiện đại, đạt trình độ tiên tiến trong khu vực trong mọi lĩnh vực thuộc chuỗi hoạt động dầu khí: tìm kiếm, thăm dò, khai thác, vận chuyển, tàng trữ, phân phối, chế biến, lọc hóa dầu, an toàn môi trường, kinh tế, quản lý và đào tạo cán bộ.